भारत हा कृषिप्रधान देश असून शेतीसोबत पशुपालन हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधारस्तंभ आहे. विशेषतः महाराष्ट्रातील विदर्भासारख्या भागात पावसाचे अनियमित वितरण, वाढते तापमान आणि पाण्याची कमतरता यांचा थेट परिणाम शेती आणि पशुपालन व्यवसायावर होतो. अशा परिस्थितीत एलनिनो या जागतिक हवामानविषयक घटकामुळे मान्सूनच्या पावसावर संभाव्य परिणाम होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन पशुपालकांनी पूर्वनियोजन करणे आवश्यक आहे. दुष्काळी परिस्थितीचा परिणाम केवळ पिकांच्या उत्पादनावर होत नाही, तर जनावरांसाठी हिरवा चारा, वाळलेला चारा, पशुखाद्य आणि पिण्याचे पाणी यांच्या उपलब्धतेवरही होतो. परिणामी जनावरांचे आरोग्य, दूध उत्पादन, वजन आणि प्रजननक्षमता यांवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे दुष्काळ आणि त्यानंतरच्या उन्हाळ्याच्या काळात पशुधनाचे संरक्षण करण्यासाठी चारा, पाणी, आहार, निवारा आणि आरोग्य व्यवस्थापनाचे एकात्मिक नियोजन करणे गरजेचे आहे. एलनिनो म्हणजे काय? : विषुववृत्तीय प्रशांत महासागराच्या मध्य आणि पूर्व भागातील पृष्ठभागाचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त वाढण्याच्या हवामानविषयक घटनेला ‘एलनिनो’ असे ...